بندند . ج : عقل . و زكات سال از شتران و گوسپندان . و عقال المئين : مرد شريف كه هرگاه اسير و بندى شود فديهء او صدها شتر باشد . عقال ( oqq l ) ا . ع . علتى در پاى ستور كه هرگاه برفتار آيد ساعتى لنگ كند و بعد گشاده گشته به راه افتد و يا خاص است باسب . و ج . عاقل . و ذو عقال : نام اسبى . عقالان ( eq l ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : صدقهء دو سال . عقام ( aq m ) ص . ع . رجل عقام : مردى كه وى را فرزند نشود . و امراة عقام : زن نازا . ج : عقماء . و ناقة عقام : ماده شتر دندان نيش برآوردهء استوار اندام . عقام ( aq m ) ا . ع . مار بحرى . عقام ( eq m ) ع . ج . عقيم . عقام ( oq m ) ص . ع . يوم عقام : روز سخت . عقام ( oq m ) ( aq m ) ص . ع . حرب عقام : جنگ سخت . و رجل عقام : مرد زشت خو . و داء عقام : بيمارى دشوار كه به نشود . و كذلك عقام فى الكل . عقان ( eqq n ) ا . ع . عقان النخيل : آنچه از بن خرما بن برزند و برآيد . و كذا : عقان الكرم . عقائد ( aq 'ed ) ع . ج . عقيدة . عقايد ( aq yed ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عقيده‌ها و چيزهائى كه شخص يقين بر آنها كند و آنها را در دل خود گيرد . عقائص ( aq es ) ع . ج . عقصة . و ج . عقيصة . عقائق ( aq eq ) ع . ج . عقيق . عقائل ( aq el ) ع . ج . عقيلة . عقائم ( aq 'em ) ع . ج . عقيم . و ج . عقيمة . عقب ( aqb ) ا . ع . پسر . و پسر پسر . و پاشنه ( مؤنث آيد ) . ج : اعقاب . و روش و تك ستور كه بعد از تك نخستين آرد . يق : لهذا الفرس عقب حسن . و نيز جهت . يق : من اين عقبك : از كجا آمدى ؟ عقب ( aqb ) م . ع . عقب القوس عقبا ( از باب نصر ) : پى پيچيد بركمان . و عقب زيدا : زد بر پاشنهء زيد . و عقب فلانا عقبا و عقوبا : آمد پس از فلان . و عقب فلان مكان ابيه عقبا و عقوبا و عاقبة : جانشين شد فلان پدر خود را . و عقبت الرجل فى اهله : جستم آن مرد را در اهل خودش بيدى پس جانشين شدم او را . و السلام يعقب التشهد : سلام پس از تشهد خوانده مىشود . و عقب الشجر : برگ سبز برآورد آن درخت بعد از برگ خشك . و عقب فلان على فلانة : نكاح كرد فلان مرد فلان زن را پس از مردن شوهر و يا طلاق آن . عقب ( eqb ) ا . ع . جاء فى عقبه : آمد پس از او و در عقب او . عقب ( oqb ) ا . ع . جئت فى عقب الشهر : آمدم پس از آنكه ماه تمام شده بود . عقب ( aqb ) و ( oqob ) ا . ع . پايان كار و عاقبت و سرانجام آن . قوله تعالى : هُوَ خَيْرٌ ثَواباً وَ خَيْرٌ عُقْباً او عقبا . عقب ( oqab ) ا . ع . پاشنه . و ج . عقبة . عقب ( aqab ) ا و م ف . پ . - مأخوذ از تازى - پس چيزى و دنبال . و عقب لشكر : دنبال لشكر . و به عقب : بپس و بدنبال و از پى و در پى . و در عقب : در پس و در پى و بدنبال و از پى . عقب ( aqeb ) ا . ع . پاشنه . و پسر . و پسر پسر ( مؤنث آيد ) . ج : اعقاب . و جاء فى عقب الشهر : آمد در اندك باقى ماندهء از ماه . و جاء فى عقبه : آمد در اثر او . و بنو فلان تسقى ابلهم عقب بنى فلان اى بعدهم . و فرس ذو عقب : اسب صاحب تك . و خلف فلان بعقبى : فلان پس از من اقامه نمود . و رجع فلان على عقبه : برگشت فلان از راهى كه در خلفش بود و بشتاب آمد . و هو فى عقب المرض يعنى كمى از مرض او باقى است . و عقب الشيطان : نوعى از نشستن كه بنشست سگ ماند . عقب ( oqab ) ع . ج . عقبة . عقب ( eqqab ) ا . ع . علامات و آثار هر چيز خوب و نيك . عقبا ( oqb ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عالم آينده ضد دنيا . و عالم عقبا : آخرت . عقبات ( aqab t ) ع . ج . عقبة . عقبات ( aqeb t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - راههاى دشوار . و عقبه‌ها . و دنباله‌ها . عقبان ( eqb n ) و ( oqb n ) ع . ج . عقاب . عقبان ( oqb n ) ا . ع . پايان كار . الحديث : ما من جرعة احمد عقبانا من جرعة غيض مكظوم . و آخر هر چيز . و جاء فى عقبان الشهر : آمد در آخر ماه . عقبة ( aqbat ) ا . ع . برگ سبز كه پس برگ خشك برآيد . عقبة ( aqbat ) و ( eqbat ) ا . ع . نوعى از جامه‌هاى نگارين هودج . عقبة ( eqbat ) ا . ع . در ماه يك مرتبه كارى كردن . يق : ما يفعل ذلك الاعقبة القمر : اين كار نمىشود مگر در ماهى يك مرتبه . عقبة ( oqbat ) ا . ع . نوبت . يق : تمت عقبتك : بانجام رسيد نوبت تو . و بدل عوض اسير . يق : اخذت عقبة اى بدلا .